Aile İçi Görgü Kuralları Nelerdir? Toplumsal Yapının Sessiz Dili Üzerine Bir İnceleme Bir Sosyoloğun Gözünden: Ailenin Küçük Evreni Toplumları anlamanın en etkili yolu, onların en küçük birimlerine — aileye — bakmaktır. Sosyolojik açıdan aile, yalnızca bir akrabalık bağı değil; aynı zamanda değerlerin, rollerin ve görgü kurallarının yeniden üretildiği bir mikro sistemdir. Bir araştırmacı olarak, farklı kültürlerde yaptığım gözlemler bana şunu öğretti: Aile içi görgü, toplumsal düzenin küçük bir yansımasıdır. Bir evdeki saygı dili, toplumun genel karakterini belirler; yemek masasındaki sessizlik bile bir kültürel kod taşır. Bu nedenle “Aile içi görgü kuralları nelerdir?” sorusu, aslında bir toplumun değer sistemini çözümlemeye giden…
6 YorumEtiket: bir
11 Şubat Ne Kandili? Küresel ve Yerel Perspektiflerden Bir Maneviyat Yolculuğu “Kandiller sadece dini günler değil, toplumların hafızasında yer etmiş kültürel işaretlerdir.” Bazı tarihler vardır ki takvimde küçük bir yer kaplasalar da kalplerde büyük anlamlar taşırlar. 11 Şubat da işte bu tarihlerden biridir. Türkiye’de ve İslam dünyasında “kandil” denildiğinde akla gelen şey sadece bir ibadet gecesi değil; geçmişle bağ kurma, ruhu yenileme ve toplumsal hafızayı tazeleme fırsatıdır. Peki, 11 Şubat ne kandili? Bu sorunun cevabını yalnızca dini bir açıklama ile sınırlamak yetersiz olur. Çünkü kandiller, sadece cami minarelerini değil, toplumların değerlerini ve kültürel kimliklerini de aydınlatır. 11 Şubat: Miraç Kandili’nin…
10 YorumGölbaşı’nda Neler Var? Toplumsal Yapının Sessiz Aynası Bir sosyolog olarak Gölbaşı’nın sokaklarında yürürken ilk fark edilen şey, bu ilçenin yalnızca bir yerleşim alanı değil, aynı zamanda toplumsal ilişkilerin, cinsiyet rollerinin ve kültürel pratiklerin canlı bir laboratuvarı olduğudur. Ankara’nın kalabalığından birkaç kilometre uzaklaştığınızda, burada gündelik hayatın ritmi daha yavaş ama anlam katmanları daha derindir. İnsanların birbirleriyle kurduğu ilişkiler, yalnızca bireysel tercihlerin değil, kuşaktan kuşağa aktarılan toplumsal normların da izlerini taşır. Toplumsal Normların Sessiz Düzeni Gölbaşı’nda normlar, görünmez bir ağ gibi bireylerin davranışlarını şekillendirir. Sabah erkenden açılan dükkânlar, camiden yükselen ses, mahalle aralarında oynayan çocukların bağrışları… Tüm bu gündelik pratikler, toplumsal düzenin…
14 YorumHanbeli Mezhebine Göre Abdest Nasıl Alınır? Bir Hikâyenin İçinde Temizlenmek Sabahın ilk ışıklarıyla uyanmıştı Zeyd. Medine’nin tozlu yolları hâlâ gece serinliğini koruyordu. Ezan sesleri uzaklardan yankılanırken kalbinde bir huzursuzluk vardı; dün akşamdan beri aklını kurcalayan bir mesele… Hanbeli mezhebine göre abdesti doğru alıp almadığından emin değildi. O sırada kız kardeşi Leyla, elinde su testisiyle avluda göründü. Onların arasında her zaman ince bir denge olurdu: Zeyd aklıyla, Leyla ise kalbiyle düşünürdü. Bu sabah, o denge onları hem bilgiye hem de huzura taşıyacaktı. — Zeyd’in Sorusu: “Temizlik mi, niyet mi önce gelir?” Zeyd testiden suyu aldı, avuçlarına döktü, sonra bir an durdu.…
12 YorumGluten Hastaları Ne Yemeli? Pedagojik Bir Perspektiften Sağlıklı Beslenme Bir eğitimci olarak her zaman şuna inanırım: öğrenme, yalnızca sınıfın dört duvarı arasında gerçekleşmez. Öğrenme, yaşamın her alanında, özellikle de sağlığımızı ilgilendiren küçük seçimlerde karşımıza çıkar. Gluten hastaları için beslenme alışkanlıklarını yeniden şekillendirmek, aslında bir öğrenme sürecidir. Bu süreç, pedagojik açıdan hem bireysel hem de toplumsal dönüşüm potansiyeli taşır. Öğrenmenin Dönüştürücü Gücü ve Sağlık Gluten intoleransı ya da çölyak hastalığı teşhisi alan birey için ilk soru şudur: “Ne yemeliyim?” Bu soru yalnızca bir diyet listesi sorusu değildir; aynı zamanda öğrenme sürecinin kapısını aralar. Öğrenme teorileri açısından bakarsak, birey bilgiyi pasifçe almak…
16 YorumAhmed bin Hanbel Ehli Sünnet mi? İnanç, Cesaret ve Kalbin Direnişi Üzerine Bir Hikâye Sıcak Bir Giriş: Bir Hikâye Anlatmak İstiyorum Bazen tarih, sadece taşlara kazınmış olaylar değil; insanın içinde yankılanan bir direniştir. Bu yazıda sana bir hikâye anlatmak istiyorum. Ne kuru bilgiyle ne de soğuk kavramlarla dolu… Bu, bir bilgenin sabrı, bir kadının merhameti, bir öğrencinin sadakati ve bir toplumun hakikat arayışıyla örülmüş bir hikâye. Sorunun adı belli: “Ahmed bin Hanbel Ehli Sünnet mi?” Ama asıl mesele, o “Ehl-i Sünnet” denilen yolun ne kadar kalpten, ne kadar insani bir çabayla korunduğudur. Bağdat’ta Bir Sabah: Fırtına Öncesi Sessizlik Hikâyemiz, Bağdat’ın…
12 YorumGezilesi Ne Demek? Toplumsal Bir Bakış Bir araştırmacı olarak, toplumsal yapıların ve bireylerin etkileşimlerini anlamak, her zaman derinlemesine bir keşif süreci olmuştur. Her kelimenin, her kavramın arkasında bir toplumsal yapı, bir tarih ve bir anlam yatar. “Gezilesi” kelimesi de bunlardan biri; kulağa hoş gelen, ancak anlam derinliği içinde kaybolmuş bir sözcük gibi görünebilir. Bu yazıda, “gezilesi” kavramını, toplumsal normlar, cinsiyet rolleri ve kültürel pratikler ışığında inceleyeceğiz. Bu kelime, aslında yalnızca geziyle ilgili bir şey değil; aynı zamanda içinde bulunduğumuz toplumsal yapıyı ve bu yapının bireyler üzerindeki etkilerini de sorgulatıyor. Gezilesi: Bir İhtiyaç mı, Yoksa Sosyal Bir İdeal mi? Türkçeye yerleşmiş…
14 YorumHava Keselerinin Diğer Adı Nedir? Alveollerle Tanışın Şunu açık açık söyleyerek başlayalım: hava keselerinin diğer adı “alveol” (çoğulu: alveoller). Ama mesele sadece bir kelime oyunu değil. Akciğerlerimizin derinliklerinde, gözle görülmeyecek kadar küçük bu kesecikler her nefesimizin arkasındaki görünmez kahramanlar. Gelin bugün, sanki bir arkadaş grubunda oturmuş sohbet ediyormuşuz gibi, bu büyüleyici yapıları mercek altına alalım: nereden geliyorlar, bugün bizi nasıl etkiliyorlar ve gelecekte hayatımızda neleri değiştirebilirler? “Hava kesesi”nin kısa cevabı Hava kesesi = alveol. Tıpta “akciğer kesecikleri” veya “hava kesecikleri” diye de duyabilirsiniz. Bu minik odacıklar, soluduğumuz havadaki oksijenin kana geçip karbondioksitin dışarı verilmesini sağlayan gaz değişiminin gerçekleştiği yerdir. Kökenler:…
8 YorumGereklilik Kipi Neye Gelir? Toplumsal Güç İlişkilerinin Siyaset Bilimi Perspektifi Siyaset bilimcisi olarak her zaman toplumsal düzenin temellerini sorgulamaya çalışıyorum. Toplumsal yapılar, kurumlar, ideolojiler ve güç ilişkileri arasındaki etkileşim, bireylerin ve grupların neyi “gerektiği” ya da “zorunlu” olduğu konusunda nasıl düşündüklerini şekillendiriyor. Ancak bu gereklilikler, sadece bireysel ya da pratik bir kavram olmaktan öte, toplumsal yapıları ve iktidar ilişkilerini belirleyen önemli bir parametreyi ifade eder. Bu yazıda, dildeki gereklilik kipini, iktidar, kurumlar, ideoloji ve vatandaşlık perspektifinden inceleyerek, toplumsal güç dinamiklerini analiz edeceğiz. Erkeklerin genellikle stratejik ve güç odaklı bir bakış açısına sahip olduğunu, kadınların ise demokratik katılım ve toplumsal etkileşimle…
8 Yorum“Hamarat” denince aklımıza kim geliyor? Belki sabah erkenden kalkıp evi toparlayan bir anne, belki de kendi düzenini ince ince kurmuş bir genç. Ama gerçekten hamarat kime denir? Bu yazıda, sadece tanımı değil; ‘hamaratlığın’ kültürel, duygusal ve hatta sosyolojik boyutunu verilerle ve hikâyelerle birlikte keşfedeceğiz. “Hamarat” Kelimesinin Kökeni ve Anlamı “Hamarat” kelimesi Arapça kökenlidir ve “çevik, becerikli, elinden iş gelen” anlamlarını taşır. Türkçede ise anlamı zamanla genişlemiş, sadece “iş bitirici” değil “her işe el atan, üretken, titiz” kişiyi tanımlamak için kullanılmaya başlanmıştır. Dil Derneği’nin 2023 verilerine göre, Türkçede “hamarat” kelimesi son 20 yılda %34 oranında daha az kullanılmasına rağmen, sosyal medyada…
12 Yorum