Karadeniz İkliminin Yağış Rejimi Düzenli Midir? Bir İzmirli Gözünden
Yağmur… Evet, yağmur. Şimdi, İzmir’de yaşıyorum, her gün güneşin altında kavruluyorum ama Karadeniz’i düşündüğümde aklıma ilk gelen şey yağmur. Tabii ki, “Karadeniz ikliminin yağış rejimi düzenli midir?” sorusu, benim için biraz daha karmaşık. Bunu düşünürken, arkadaşlarla aramızda geçen birkaç komik diyalog aklıma geldi. İzmir’de, güneşin başımızı yakması o kadar kesin ki, “Yağmur ne zaman yağacak?” sorusunu sormak neredeyse absürt bir şaka gibi. Karadeniz’de ise durum biraz farklı. Hadi, gelin bu soruyu biraz mizahi ve gündelik bir şekilde irdeleyelim.
Karadeniz’in Yağmurla Tanıştığı An: “Yine Mi Yağmur?”
İzmirli bir genç olarak, Karadeniz’i düşündüğümde, bir yanda yeşillikler, diğer yanda aralıksız yağmur gözlerimin önüne gelir. Özellikle Karadeniz’e yolculuk yapmamış bir arkadaşım, ona “Karadeniz” demekle kalmayıp, yağmur hakkında da çok şey anlatmamı istemişti. Düşünün, ben İzmir’de yaşıyorum, burada yağmur nadiren düşer ve ondan sonra bir hafta boyunca insanlar nasıl da mutlulukla bahçelerine çıkar, çiçeklerine su verir. Ama Karadeniz? Durum bambaşka!
Ben: “Biliyorsun ya, Karadeniz’de yağmur sürekli yağıyor.”
Arkadaşım: “Ama yani o kadar da abartma, değil mi? Düzenli falan diyorlar ama… Nasıl yani?”
Ben: “Yani, düzenli derken, her gün. Günün saatine bakmazsın, yağmur akşam saat 5’te gelir, 8’de gider. Zaten Karadeniz, ‘Yağmur randevusu almış’ gibi bir yer.”
Arkadaşım: “Cidden mi? O kadar düzenli mi?”
İşte o an, o arkadaşım Karadeniz’in yağış rejiminin ne kadar “düzenli” olduğunu biraz daha anlamaya başlıyordu. Karadeniz ikliminin yağış rejimi düzenli midir sorusunun cevabı ise kesinlikle evet. Çünkü burada yağmur, neredeyse bir yaşam biçimi haline gelmiş. Her şeyin saat gibi işlediği bir yer düşünün; her gün saat 5 civarında yağan yağmur, sanki bir müzik kutusunun melodisi gibi, her seferinde aynı ritmi tutuyor.
Karadeniz’in Yağmurları: Doğanın Düzenli Şakası
“Eğer Karadeniz’deyseniz, yağmurla el sıkışmak zorundasınız” diyebilirim. Çünkü Karadeniz’in iklimi, yağmurun sıradanlığını o kadar içselleştirmiş ki, yağışın ne zaman başlayıp ne zaman biteceği bir sır olmaktan çıkıyor. Karadeniz halkı için yağmur, adeta doğanın o düzenli şakasının ta kendisi. Karadeniz’de yağan yağmur, o kadar doğal ve düzenli bir şekilde yağar ki, insanlar artık şikayet bile etmez hale gelmişler. Hatta bazıları, “Yağmur geliyor, bugün ne giyeceğiz?” derken, bir nevi felsefi bir bakış açısına sahipmiş gibi hissediyorlar.
Tabii İzmir’den baktığınızda, “Yağmur ne zaman gelir?” diye bir soru biraz gereksiz gibi geliyor. Ama Karadeniz’de her şeyin takvimi belirli; yağmur bile saat gibi işliyor.
Karadeniz İkliminin Yağış Rejimi: Gündelik Yaşamda Yansıması
Bir gün, Karadeniz’e gitmek için bindiğim otobüs yolculuğunda, arkada oturan yaşlı amca bu konuda bir şeyler söylemişti. “Burası Karadeniz, burası başka bir yer. Yağmuru seviyorsan, karşına alacağın ilk şey yağmur olmalı,” demişti. İşin komik yanı şu ki, o kadar uzun bir süre otobüste sohbet ettik ki, Karadeniz’deki yaşamı o kadar güzel anlatmıştı ki, sanki her dakika yağmur yağacakmış gibi hissettim.
Yağmur, Karadeniz halkı için bazen “lütuf” bazen de “lanet” olabiliyor. Ama bir şekilde düzenli yağan yağmur, ekinleri besleyen, yerel ekonomiyi döndüren, o tertemiz yeşil doğayı oluşturan bir unsur haline geliyor. Şehirler, yağmurun yarattığı dinamizmle büyürken, insanlar da her gün yağmurla karşılaşmayı öyle alışkanlık haline getirmişler ki, bu konu hakkında şikayet bile etmez olmuşlar.
Karadeniz Yağışı ve Bir İzmirli’nin Perspektifi
İzmir’de yağmur, benim için genellikle “anlık sürpriz” gibidir. Ama Karadeniz’deyse her şey bir ritüel. Her sabah ya da akşam yağmur yağar, hava değişir, insanlar yağmurdan kaçmak için kapalı alanlara sığınır. Hatta bazen, “Yağmur mu? Karadeniz’den gelenlere normal!” denir. Bir İzmirli olarak, yağmurun bu kadar belirgin ve düzenli bir hal alması benim için hala garip. Ama Karadeniz’de, bu durum tamamen doğal bir olgu. Yani, burada herkesin bildiği bir şey var: “Yağmur gelir, geçer ve sonra her şey taze başlar.”
Sonuç: Karadeniz İkliminin Yağış Rejimi Gerçekten Düzenli Mi?
Evet, Karadeniz ikliminin yağış rejimi düzenli midir sorusunun cevabı kesinlikle evet. Yağmur, o bölgedeki hayatın doğal ve vazgeçilmez bir parçası haline gelmiş. İzmirli biri olarak, Karadeniz’in bu yönünü gözlemlemek, bana doğanın ne kadar kendine ait bir takvimi olduğunu hatırlatıyor. Karadeniz’de her şey belli bir düzene bağlı; insanlar, doğa ve yağmur. Hangi saatte yağacağı, ne kadar süreceği belli. Bu yüzden Karadeniz’i anlatırken, “Yağmur her zaman gelir, ama hiç sıkılmazsınız” diyebilirim.
Ve şu şekilde bitireyim: İzmir’de, yağmur yavaşça geldiğinde bile herkes bir telaşa kapılırken, Karadeniz’de yağmur, sanki uzaktan bir misafir gibi gelen ve tam zamanında kapıdan içeri giren bir dost gibi karşılanır.