Yaratıcılık Durağı Yazılar

Kameri Aylar Nasıl Hesaplanır? Bilim, Gözlem ve İnanç Arasında Bir Yolculuk Gökyüzüne bakmayı seven biri olarak, her ayın başını ve sonunu belirleyen o ince hilali görmek beni her defasında büyüler. Ancak bu basit gibi görünen gözlem, aslında yüzyıllardır hem bilim insanlarını hem de dini otoriteleri meşgul eden bir sorunun da merkezinde yer alıyor: Kameri aylar nasıl hesaplanır? Bu soruya verilecek cevap, yalnızca matematiksel bir formül değil, aynı zamanda insanın doğayla, zamanla ve inançla kurduğu bağın da bir yansımasıdır. Kameri Ay Nedir ve Nasıl İşler? Kameri ay, yani Ay takvimi, Ay’ın Dünya etrafında dönme sürecine göre oluşturulan bir zaman sistemidir. Bir…

Kelimelerin Zarından Sızan Hayat: Hücre Zarı Üzerine Edebi Bir Düşünce Bir edebiyatçının gözünde her kelime bir hücredir; her hücre, yaşamın anlamını taşır. Kelimeler, dünyayı inşa eden en küçük ama en güçlü yapı taşlarıdır. Bir cümlenin anlamı, tıpkı bir hücrenin varlığı gibi, zarın iki tarafı arasında kurulan hassas bir dengede doğar. Hücre zarı da tıpkı metinler gibi seçicidir; her şeyi içeri almaz, bazılarını reddeder, bazılarını dönüştürür. Bu yüzden şu soruyu sorabiliriz: Hücre zarı tam geçirgen mi? Belki de bu sorunun cevabı yalnızca biyolojide değil, edebiyatın dokusunda gizlidir. Bir Edebiyatçının Gözünden Sınırlar ve Geçirgenlik Edebiyat, sınırları aşmanın sanatıdır. Her hikâye bir zar…

Öğrenmenin Dönüştürücü Gücü: Güğüm Hangi Dil? Bir eğitimci olarak her dersin başında kendime şu soruyu sorarım: “Bugün öğrenme, öğrencilerimin iç dünyasında neyi dönüştürecek?” Çünkü öğrenme, sadece bilgi aktarmak değil; bireyin düşünme biçimini, dünyayı algılama şeklini ve hatta kendine dair farkındalığını değiştiren bir yolculuktur. İşte bu bağlamda, dil öğrenimi de bu dönüşümün en güçlü araçlarından biridir. Ancak bugün “Güğüm hangi dil?” sorusu üzerinden düşündüğümüzde, yalnızca dilin kökenini değil, öğrenmenin kendisini de yeniden yorumlama fırsatı buluyoruz. Güğüm: Kelimenin Yolculuğu ve Anlam Katmanları “Güğüm” Türkçe’de su ya da süt taşımaya yarayan, genellikle metalden yapılmış bir kap anlamına gelir. Bu kelimenin kökeni Türkçedir ve…

Dolma Taşı Nasıl Yağlanır? – Mutfak Ritüellerinin En Komik ve En Önemli Aşaması Sevgili mutfak filozofları ve dolma severler! Bugün konuşacağımız konu öyle sıradan değil; mutfak dünyasının en sessiz kahramanlarından biriyle tanışacağız: dolma taşı. Evet, yanlış duymadınız. O minicik taş, dolmaların üzerindeki sessiz koruyucu melek. Ama gelin görün ki, “Dolma taşı nasıl yağlanır?” sorusu, işin göründüğünden çok daha felsefi, stratejik ve hatta romantik bir mesele. Dolma Taşı: Küçük Ama Kudretli Dolma taşı, annelerimizin mutfakta yıllardır sürdürdüğü o kadim geleneğin gizli kahramanıdır. Onun görevi basittir: Dolmaların pişerken dans etmesini engellemek, düzeni sağlamak ve sofraya çıktığında “Ben buradayım” demesini garantilemektir. Ama işte…

5237 Sayılı TCK’ya Göre Suç Karşılığında Uygulanan Yaptırımlar Nelerdir? Geleceğin Ceza Hukukuna Yolculuk Gelin dürüst olalım: Hukuk dediğimiz şey, yalnızca geçmişte işlenen suçlara verilen cezalar değil; aynı zamanda gelecekte nasıl bir toplum olmak istediğimizin de yol haritasıdır. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’na (TCK) göre suçlara karşı uygulanan yaptırımlar bugün bir anlam taşıyor, evet. Ancak asıl soru şu: Yarın bu yaptırımlar hâlâ yeterli olacak mı? Bu yazı, tam da bu sorunun peşinden gidiyor. Erkeklerin stratejik ve analitik öngörüleriyle kadınların insan merkezli ve toplumsal etki odaklı tahminlerini buluşturarak geleceğin ceza hukukunu birlikte düşünmeye davet ediyor. Özet: 5237 sayılı TCK’da yaptırımlar iki ana…

Görevsizlik Kararını Kim Verir? Tarihsel, Akademik ve Hukuki Bir Değerlendirme Adaletin Sınırlarını Kim Çizer? Hukuk, insanlık tarihinin en eski güç mekanizmalarından biridir. Kurallar koymak, sınırları belirlemek ve yetki alanlarını tayin etmek; devletin varlığını sürdürebilmesinin temel unsurlarındandır. Görevsizlik kararı bu sınır çizme eyleminin somut biçimidir. Ancak asıl soru şudur: Bu kararı kim verir ve neye dayanarak verir? Tarihin erken dönemlerinden bu yana, yargı yetkisi her zaman bir iktidar göstergesi olmuştur. Orta Çağ Avrupa’sında kilise mahkemeleri ile krallık mahkemeleri arasındaki yetki savaşları, günümüzün “görevsizlik kararları”nın ilkel biçimlerini oluşturur. Osmanlı’da ise şer’i ve nizami mahkemeler arasındaki ayrım, farklı hukuk düzenlerinin bir arada var…

Edebiyatta Gülistan Ne Demek? Felsefi Bir Bakış Felsefenin derinliklerine inildiğinde, kelimelerin anlamları, sadece yüzeydeki tanımlarından ibaret değildir. Her kavram, yaşamın ve insanın algısının bir yansımasıdır. Ve bazen, kelimeler en derin düşünceleri, insan ruhunun en ince köşelerini yakalamak için bir araç olur. Gülistan kelimesi, bu tür kelimelerden biridir. Edebiyatın özüdür, bir metafordur, bir hayalin, bir düşüncenin biçimidir. Ancak bu kelimenin anlamı sadece “gül bahçesi” veya “güllerin yetiştiği yer” olmakla kalmaz. Gülistan, aynı zamanda insanlık durumunun bir simgesidir; bir yansımasıdır. Peki, edebiyatla birleşen bu terim felsefi bir perspektiften nasıl değerlendirilebilir? Etik, epistemoloji ve ontoloji bakış açılarıyla, Gülistan’ı nasıl anlamalıyız? Gülistan ve Etik:…

Bir hikâyem var size… Belki bir kâğıt kokusuyla, belki bir kelimenin bıraktığı izle başlayacak bu hikâye. “Cava kalemi” diyorlardı ona — ama o, sadece bir yazı aracı değildi. Kimi için sessiz bir itiraf, kimi için içsel bir yolculuğun başlangıcıydı. Cava Kalemi Ne Demek? Bir Kalemin Ardındaki Hikâye Soğuk bir kış akşamıydı. Esra, elinde eski bir defter ve yanında bir fincan kahveyle penceresinin önüne oturdu. Rüzgâr, camın kenarında bir şarkı söylüyordu sanki. O sırada masada duran kalemi fark etti — ahşap saplı, zarif bir uçla tamamlanmıştı. Üzerinde “Cava” yazıyordu. “Cava kalemi ne demek acaba?” diye mırıldandı. O sırada odanın diğer köşesinden…

Aile İçi Görgü Kuralları Nelerdir? Toplumsal Yapının Sessiz Dili Üzerine Bir İnceleme Bir Sosyoloğun Gözünden: Ailenin Küçük Evreni Toplumları anlamanın en etkili yolu, onların en küçük birimlerine — aileye — bakmaktır. Sosyolojik açıdan aile, yalnızca bir akrabalık bağı değil; aynı zamanda değerlerin, rollerin ve görgü kurallarının yeniden üretildiği bir mikro sistemdir. Bir araştırmacı olarak, farklı kültürlerde yaptığım gözlemler bana şunu öğretti: Aile içi görgü, toplumsal düzenin küçük bir yansımasıdır. Bir evdeki saygı dili, toplumun genel karakterini belirler; yemek masasındaki sessizlik bile bir kültürel kod taşır. Bu nedenle “Aile içi görgü kuralları nelerdir?” sorusu, aslında bir toplumun değer sistemini çözümlemeye giden…

11 Şubat Ne Kandili? Küresel ve Yerel Perspektiflerden Bir Maneviyat Yolculuğu “Kandiller sadece dini günler değil, toplumların hafızasında yer etmiş kültürel işaretlerdir.” Bazı tarihler vardır ki takvimde küçük bir yer kaplasalar da kalplerde büyük anlamlar taşırlar. 11 Şubat da işte bu tarihlerden biridir. Türkiye’de ve İslam dünyasında “kandil” denildiğinde akla gelen şey sadece bir ibadet gecesi değil; geçmişle bağ kurma, ruhu yenileme ve toplumsal hafızayı tazeleme fırsatıdır. Peki, 11 Şubat ne kandili? Bu sorunun cevabını yalnızca dini bir açıklama ile sınırlamak yetersiz olur. Çünkü kandiller, sadece cami minarelerini değil, toplumların değerlerini ve kültürel kimliklerini de aydınlatır. 11 Şubat: Miraç Kandili’nin…